ვიცე-პრემიერმა, იუსტიციის მინისტრმა თეა წულუკიანმა ევროკავშირის პროექტის ,,დანაშაულის პრევენციის, პრობაციის და პენიტენციური სისტემების მხარდაჭერა“ დასკვნითი კონფერენცია გახსნა
კონფერენცია გახსნეს საქართველოს ვიცე-პრემიერმა, იუსტიციის მინისტრმა თეა წულუკიანმა, ევროკავშირის ელჩმა საქართველოში კარლ ჰარცელმა და ევროკავშირის დანაშაულის პრევენციის, პრობაციის და პენიტენციური სისტემების მხარდაჭერის პროექტის გუნდის ხელმძღვანელმა რანდელ ბაროუზმა. კონფერენციის მონაწილეებმა პენიტენციური და დანაშაულის პრევენციის სისტემებში ევროკავშირისა და ქართული მხარის ერთობლივი ძალისხმევითა და ეფექტიანი თანამშრომლობის შედეგად განხორციელებული ღონისძიებების შედეგებზე ისაუბრეს. მისასალმებელ სიტყვაში იუსტიციის მინისტრმა პენიტენციური და დანაშაულის პრევენციის სისტემების თანმიმდევრული განვითარების პროცესში ევროკავშირის დელეგაციასა და პროექტთან ნაყოფიერ, შედეგზე ორიენტირებულ და კონსტრუქციული თანამშრომლობის დიდ მნიშვნელობაზე ისაუბრა.
„ჩვენთვის, ღირებულია ის ხელშესახები სისტემური შედეგები, რომლებსაც ბოლო წლების განმავლობაში მივაღწიეთ. იმედი მაქვს, რომ უკვე არსებულ შედეგებზე დაფუძნებული სამომავლო თანამშრომლობა შესაძლებლობას მოგვცემს, კიდევ უფრო დავუახლოვდეთ უმაღლეს ევროპულ და საერთაშორისო სტანდარტებს“,- აღნიშნა თეა წულუკიანმა.
კონფერენციაზე იუსტიციის მინისტრის პირველმა მოადგილემ, მიხეილ სარჯველაძემ მოწვეულ სტუმრებს გააცნო დანაშაულის პრევენციის, პრობაციისა და პენიტენციურ სისტემებში მიმდინარე რეფორმები; 2019 წლის თებერვალში იუსტიციის მინისტრის მიერ დამტკიცებული „პენიტენციური და დანაშაულის პრევენციის სისტემების განვითარების სტრატეგია და 2019-2020 წლების სამოქმედო გეგმის შესრულების ანგარიში; ასევე, პროექტთან თანამშრომლობით მიღწეული შედეგების, როგორიცაა პენიტენციური სისტემის ორგანიზაციული გაძლიერება და სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურში პერსონალის სამუშაო გარემოს, სამუშაო პირობებისა და ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება; ახალი მცირე ზომის დახურული ტიპის დაწესებულებების მშენებლობა და პროექტირება; რეაბილიტაციის მიმართულების გაძლიერება; მსჯავრდებულთა დასაქმების წახალისება და ხელშეწყობა; პენიტენციური ჯანდაცვის სისტემის გაუმჯობესება; თანამშრომელთა პროფესიული შესაძლებლობების გაუმჯობესების ღონისძიებების დაგეგმვა/განხორციელება; პენიტენციური და პრობაციის სისტემების IT ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა; არასრულწლოვანთა რეფერირების ცენტრის დაფუძნება; შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან ერთად მიმდინარე პროექტის მომზადებას უწყებათაშორისი საზოგადოებრივი დაცვის მექანიზმის (MAPPA) დანერგვა; გარდა ამისა, ყურადღება დაეთმო COVID-19-თან ბრძოლის ფარგლებში გატარებულ ღონისძიებებს საქართველოს პენიტენციურ სისტემაში.
„შარშან, თებერვალში დამტკიცდა „პენიტენციური და დანაშაულის პრევენციის სისტემების განვითარების სტრატეგია და 2019-2020 წლების სამოქმედო გეგმა“. სტრატეგიული დოკუმენტები შემუშავდა სწორედ ევროკავშირის პროექტთან მჭიდრო თანამშრომლობით. დღეისათვის, უკვე თამამად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ პენიტენციური სისტემა უწყვეტი განვითარების პროცესშია. სისტემის ფარგლებში უკვე გვაქვს ხელშესახები შედეგები ინფრასტრუქტურული, რეაბილიტაციის მიდგომების გაძლიერების, მსჯავრდებულთა დასაქმების შესაძლებლობების გაფართოების, თანამშრომელთა სამუშაო პირობებისა და პატიმრობის პირობების გაუმჯობესების, პენიტენციური ჯანდაცვის შემდგომი განვითარების, პენიტენციურ სისტემაში IT ინფრასტრუქტურის გაძლიერების, თანამშრომელთა პროფესიული შესაძლებლობების ზრდის კუთხით.“,- აღნიშნა მიხეილ სარჯველაძემ.
იუსტიციის მინისტრის პირველმა მოადგილემ ხაზი გაუსვა იმ ფაქტსაც, რომ მიუხედავად არაერთი თემატური მიმართულების ფარგლებში მიღწეული მნიშვნელოვანი პროგრესისა, პენიტენციური და დანაშაულის პრევენციის სისტემები მეტი საერთაშორისო გამოცდილებისა და საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარებას, ასევე, თანამედროვე, თავისუფლებააღკვეთილ პირთა რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციაზე ორიენტირებული მიდგომების/მეთოდოლოგიების დანერგვასა და შესაბამის ტექნიკურ მხარდაჭერას საჭიროებს. კონფერენციას ესწრებოდნენ იუსტიციის სამინისტროს, სპეციალური პენიტენციური სამსახურის, დანაშაულის პრევენციისა და პრობაციის ეროვნული სააგენტოს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს, გენერალური პროკურატურის, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, საერთო სასამართლოების და სხვა სახელმწიფო უწყებების წარმომადგენლები. ასევე, სახალხო დამცველის, საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლები და სამოქალაქო საზოგადოების წევრები.
იუსტიციის მინისტრის პირველმა მოადგილემ ხაზი გაუსვა იმ ფაქტსაც, რომ მიუხედავად არაერთი თემატური მიმართულების ფარგლებში მიღწეული მნიშვნელოვანი პროგრესისა, პენიტენციური და დანაშაულის პრევენციის სისტემები მეტი საერთაშორისო გამოცდილებისა და საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარებას, ასევე, თანამედროვე, თავისუფლებააღკვეთილ პირთა რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციაზე ორიენტირებული მიდგომების/მეთოდოლოგიების დანერგვასა და შესაბამის ტექნიკურ მხარდაჭერას საჭიროებს. კონფერენციას ესწრებოდნენ იუსტიციის სამინისტროს, სპეციალური პენიტენციური სამსახურის, დანაშაულის პრევენციისა და პრობაციის ეროვნული სააგენტოს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს, გენერალური პროკურატურის, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, საერთო სასამართლოების და სხვა სახელმწიფო უწყებების წარმომადგენლები. ასევე, სახალხო დამცველის, საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლები და სამოქალაქო საზოგადოების წევრები.
სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურსა და დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტს შორის თანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმდა
გარდა ამისა, დაინერგება თანამედროვე სამეცნიერო-საგანმანათლებლო მეთოდური სიახლეების სისტემაში და სისტემის სპეფიციური მახასიათებლების შესახებ საგანმანათლებლო სივრცეში ინფორმაციის გაცვლის პრაქტკა; ერთობლივად განხორციელდება პროფესიული საქმიანობისა და სამედიცინო განათლების სფეროში სხვადასხვა სახის პრაქტიკული პროექტები.
შესაბამისად, მხარეებმა ვალდებულება აიღეს, თანამშრომლობით ხელი შეუწყონ სპეციალური პენიტენციური სამსახურის სამედიცინო პერსონალის აკადემიურ და უწყვეტ პროფესიულ განათლებას; სპეციალური პენიტენციური სამსახურის სამედიცინო საქმიანობისა და სერვისების სპეციფიკურ ასპექტებში სტუდენტთა ცოდნასა და პროფესიონალიზმში თვალსაწიერის გაფართოებას; კურსდამთავრებულთა მომავალი კარიერული არჩევანის შესაძლებლობათა გაზრდას.
მხარეები შეთანხმდნენ, რომ თანამშრომლობის ფარგლებში მოხდება სპეციალური პენიტენციური სამსახურის სამედიცინო პერსონალის პროფესიული გადამზადება უწყვეტი პროფესიული განათლების (უპგ) მიმართულებით;
კერძოდ, განისაზღვრება სპეციალური პენიტენციური სამსახურის სამედიცინო პერსონალის საჭიროებები უწყვეტ პროფესიულ განათლებაში, რის საფუძველზეც შემუშავდება შესაბამისი სასწავლო კურსები სამედიცინო პერსონალის გადასამზადებლად; ასევე, მოხდება სამსახურის სამედიცინო პერსონალის ხელშეწყობა (უპგ) ინფორმაციის მიწოდებით;
მემორანდუმის ფარგლებში დაგეგმილია სხვა ურთიერთსასარგებლო აკადემიური თანამშრომლობაც, მაგ: საკომუნიკაციო-სასწავლო პლატფორმების შექმნა/გამოყენება; უნივერსიტეტის მიერ ორგანიზებული კონფერენციები, სხვა სასწავლო-კვლევითი ფორმატები.
რაც შეეხება უნივერსიტეტის დიპლომირებული მედიკოსის პროგრამების მიმართულებებს, დაგეგმილია არსებული კურსების ("საზოგადოებრივი ჯანდაცვა, პრევენციული მედიცინის" ბლოკის კურსები და სასწავლო ფორმატები, "ექიმ პაციენტის კომუნიკაცია") რევიზირება პენიტენციური დაწესებულების მომსახურების თავისებურებათა გათვალისწინებით; ასევე მოხდება დიპლომირებული მედიკოსის პროგრამის სტუდენტებისათვის სპეციალური ელექტივების შემუშავება.
გარდა ამისა, მოხდება სპეციალური პენიტენციური სისტემის სამედიცინო და სხვა პერსონალის მომზადება კურსების, სასწავლო ქეისების შემუშავებასა და რევიზირებაში ჩართვის, კურსების მიწოდების და შეფასების საკითხებში (უპგ სამედიცინო განათლებაში).
მემორანდუმი 2021 წლის 1 იანვრიდან ამოქმედდება და ძალაშია 2026 წლის 31 დეკემბრამდე, ვადის გასვლის შემდეგ კი მხარეების სურვილის შემთხვევაში, შესაძლებელია მისი ავტომატურად გაგრძელება.
სპეციალური პენიტენციური სამსახურის განცხადება ბრალდებულ არჩილ გაგნიძის ადვოკატის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციასთან დაკავშირებით
სპეციალური პენიტენციური სამსახურის განცხადება საინიციატივო ჯგუფის „შემახე ამნისტია“ მიერ გავრცელებულ ცრუ ინფორმაციასთან დაკავშირებით
პირობით ვადამდე გათავისუფლების ადგილობრივ საბჭოებსა და დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნულ სააგენტოს მუდმივმოქმედ კომისიაში ვაკანსიები გამოცხადდა
სპეციალური პენიტენციური სამსახურის განცხადება არასრულწლოვანი ბრალდებულის ადვოკატის მიერ გავრცელებულ ცრუ ინფორმაციასთან დაკავშირებით
სპეციალური პენიტენციური სამსახურის განცხადება ტელეკომპანია მთავარი არხის მიერ გავრცელებულ მორიგ ყალბ ინფორმაციასთან დაკავშირებით
ეს არის მორიგი სიცრუე, რასაც ზემოთხსენებული სატელევიზიო არხი ავრცელებს იმისთვის, რომ საზოგადოება შეცდომაში შეიყვანოს.
თეა წულუკიანმა ლაითურში პენიტენციური დაწესებულების სამშენებლო სამუშაოები დაათვალიერა
მასში განთავსებულ პატიმრებს ამ მიმართულებით ბევრად მეტი შესაძლებლობა ექნებათ, ვიდრე დღეს არსებული პენიტენციური დაწესებულებების დიდ ნაწილში მყოფ პატიმრებს აქვთ, რეაბილიტაცია-რესოციალიზაციისთვის აუცილებელი ინფრასტრუქტურის არარსებობის გამო. „ლაითურის დაწესებულების ახალი პროექტის მთავარი პრინციპი მდგომარეობს იმაში, რომ მსჯავრდებულმა საკნის გარეთ გაატაროს დღის საათები და, ამასთან, საკნის გარეთ გატარებული დრო დატვირთული იყოს რეაბილიტაცია-რესოციალიზაციის პროექტებით. ამასთანავე, რეგიონში ამ მასშტაბის ინფრასტრუქტურული პროექტის განხორციელება ადგილობრივი მოსახლეობისთვისაც საინტერესოა იმ მხრივ, რომ ახალ პენიტენციურ დაწესებულებაში 500-მდე პირი დასაქმდება. იუსტიციის სამინისტროს სტანდარტის შესაბამისად, თანამშრომლების შერჩევა მოხდება ღია კონკურსის გზით და ამ პროცესში პრიორიტეტი სწორედ ადგილობრივ მოსახლეობას მიენიჭება”, - განაცხადა იუსტიციის მინისტრმა. მისი თქმით, ამ ეტაპზეც მოსამზადებელ სამუშაოებზე სულ 100-მდე პირი არის დასაქმებული, საიდანაც 64 არის გურიის რეგიონიდან, ხოლო ამ 64-დან 38 პირი დაბა ლაითურის მკვიდრია. სამუშაოების შემდეგ ეტაპზე, როდესაც დაწესებულების სარეკონსტრუქციო-სამშენებლო სამუშაოები დაიწყება, ობიექტზე დასაქმებულთა ოდენობაც გაიზრდება და უფრო მეტ ადგილობრივ მცხოვრებს შეეძლება დასაქმება.
ინფორმაციისთვის, ლაითურის პროექტი არის პენიტენციური და დანაშაულის პრევენციის სისტემების განვითარების სტრატეგიისა და 2019-2020 წლების სამოქმედო გეგმის ნაწილი, რომელიც ევროკავშირის შესაბამის პროექტთან თანამშრომლობით შემუშავდა და 2019 წლის 22 თებერვალს საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით დამტკიცდა. სტრატეგიის დოკუმენტის თანახმად, იგეგმება დიდი ზომის ნახევრადღია დაწესებულებების (ე.წ. „ზონების“) მცირე ზომის, შერეული რისკის პენიტენციური დაწესებულებებით ჩანაცვლება. მოცემული მიდგომა „წამებისა და არაადამიანური ან ღირსების შემლახველი მოპყრობისა თუ დასჯის საწინააღმდეგო ევროპული კომიტეტის“ (CPT) რეკომენდაციებსაც სრულად პასუხობს.
ლაითურის დაწესებულების მიტოვებული მშენებლობის განახლების მიზნით, სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა უკვე არსებული და დაზიანებული ინფრასტრუქტურის რეკონსტრუქცია-რეაბილიტაციის პროექტზე მუშაობა 2018 წელს მას შემდეგ დაიწყო, რაც ციხეების სისტემა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს გადაეცა.
აღსანიშნავია, რომ დაბა ლაითურში 3600 პატიმარზე გათვლილი პენიტენციური დაწესებულების მშენებლობა ჯერ კიდევ 2007 წელს დაიწყო. თუმცა, იმ პერიოდში მხოლოდ ნაწილობრივ მოეწყო ძირითადი სარეჟიმო შენობის ფუნდამენტი და სამუშაოები შეწყდა. 2013 წელს სამუშაოები განახლდა და განხორციელდა საპროექტო დოკუმენტაციის კორექტირება. მშენებარე დაწესებულება გადაკეთდა 700 პირზე გათვლილ დახურული ტიპის დაწესებულებად. 2013-2016 წლებში მოეწყო გარე პერიმეტრის რკინა-ბეტონის ღობეები და ჩატარდა მიწის მოწყობის სამუშაოები, ნაწილობრივ აშენდა ძირითადი სარეჟიმო და ადმინისტრაციული, ასევე გარე დაცვისა და ბადრაგირების მაშინდელი სამსახურის შენობები, რის შემდეგაც სამუშაოები კვლავ შეწყდა. 2018-2019 წლებში განხორციელდა ლაითურის პენიტენციური დაწესებულების საპროექტო დოკუმენტაციის კორექტირება. საპროექტო სამუშაოები დასრულდა 2019 წლის 7 ივნისს, ხოლო 2019 წლის 10 ივნისს დასრულებული დოკუმენტაცია გაიგზავნა სსიპ ლევან სამხარაულის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში, საიდანაც პასუხი პენიტენციურმა სამსახურმა 2020 წლის თებერვალში მიიღო. ამის შემდეგ, 2020 წლის 2 მარტს რეკონსტრუქცია-რეაბილიტაციის სამუშაოების შესყიდვის მიზნით გამოცხადდა ტენდერი, რომელიც პირველ ჯერზე უშედეგოდ დასრულდა.
განმეორებით გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებულ კომპანიასთან კონტრაქტი 2020 წლის 22 ივნისს გაფორმდა. კომპანიამ აიღო ვალდებულება, მშენებლობა გააგრძელოს ახალი პროექტის მიხედვით და ის ხელშეკრულების გაფორმებიდან 24 თვის ვადაში დაასრულოს.
სპეციალური პენიტენციური სამსახურის განცხადება მთავარ არხზე გასულ ყალბ ინფორმაციასთან დაკავშირებით
სპეციალური პენიტენციური სამსახური კატეგორიულად აცხადებს, რომ ეს არის სიცრუე და პენიტენციური სისტემის დისკრედიტაციის მცდელობა, ისევე როგორც ყოფილი პატიმრის ბრალდება, თითქოს ეს ყველაფერი წახალისებული იყო პენიტენციური დაწესებულების ადმინისტრაციის მხრიდან და მუქარები ყოფილი პატიმრის მიმართ დღესაც გრძელდება. ინფორმაციისთვის, ტელეკომპანიის რესპოდენტი, რომელიც სავარაუდოდ უნდა იყოს ყოფილი ბრალდებული ლ.ტ., საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენის ბრალდებით 2020 წლის 14 თებერვალს მოთავსდა N8 პენიტენციურ დაწესებულებაში. მიმდინარე წლის 14 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით სასჯელის სახით მას დაეკისრა ჯარიმა 5000 ლარის ოდენობით, რის შემდეგაც ლ.ტ.-მ დატოვა საპატიმრო. ვინაიდან N8 პენიტენციური დაწესებულება არის დახურული ტიპის, დაწესებულებაში ყოფნის პერიოდში ბრალდებულს შეხება ჰქონდა მხოლოდ მის თანამესაკნეებთან და არ ჰქონია კონფლიქტი არც თანამესაკნეებთან და არც დაწესებულების თანამშრომლებთან. შესაბამისად, მისი განცხადებები იმასთან დაკავშირებით, თითქოს მის მიმართ განხორციელებული იყო ფსიქოლოგიური ან ფიზიკური ზეწოლა, არის სრული სიცრუე.
